Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2015/03

    • Komponenty ochrony zdrowia (2)
      W krytycznych wypowiedziach na temat ochrony zdrowia wśród przyczyn wymienia się niedostateczne finansowanie, a wyjście z problemów widzi się w nowej radykalnej reformie systemu. W artykule uznano, że finansowanie na poziomie około 7% PKB nie budzi w regionie zastrzeżeń, a hasło radykalnej reformy nie określa kierunku, jest iluzją. Zasadniczy problem polega na tym, że podstawowe komponenty ochrony zdrowia są oparte na odmiennych założeniach, są niespójne, ale mają sens i - zdaniem autora - w drodze doktrynalnej interpretacji i sądowej wykładni jest szansa na usunięcie wad. Chodzi o cztery kluczowe ustawy: o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, o zakładach leczniczych, o wykonywaniu zawodu lekarza oraz o prawach pacjenta.
  • Studia i opracowania
    • Wybrane płaszczyzny uelastyczniania zatrudnienia (9)
      W związku ze zmieniającymi się warunkami, w jakich jest świadczona praca, poszukuje się rozwiązań umożliwiających dostosowanie więzi zatrudnienia do skonkretyzowanych potrzeb jego podmiotów. To z kolei prowadzi do coraz częstszego korzystania z zatrudnienia określanego mianem elastycznego. Autorka omawia płaszczyzny uelastyczniające zatrudnienie, jakimi są rodzaje umowy o pracę, modyfikacje wymiaru czasu pracy i modyfikacje miejsca świadczenia pracy.
    • Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych - sprawozdanie z konferencji (15)
      W dniu 20 listopada 2014 r. w Opolu odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa pt. "Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych"  zorganizowana przez Zakład Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Uniwersytetu Opolskiego oraz Dolnośląski Oddział Polskiego Stowarzyszenia Ubezpieczenia Społecznego. W konferencji wzięli udział przedstawiciele środowiska naukowego, sędziowie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego oraz pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Celem konferencji była analiza postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zarówno od strony teoretycznoprawnej (w szczególności realizacji prawa do sądu), jak i praktycznej związanej z oceną poszczególnych rozwiązań procesowych, w tym z perspektywy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
  • Wykładnia i praktyka
    • Obowiązek wydania regulaminu wynagradzania (18)
      Jeżeli co najmniej 20 pracowników nie zostało objętych układem, to zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem należy dla nich dodatkowo wydać regulamin wynagradzania. W artykule podniesiono argumenty, które zarówno de lege lata, jak i zwłaszcza de lege ferenda przemawiają za tym, że ograniczenie zakresu podmiotowego układu nie powinno się przekładać na obowiązek wydania uzupełniającego regulaminu. Zdaniem autora, wskazuje na to po części wykładnia systemowa, a w pełnym zakresie wykładnia celowościowa odpowiednich przepisów kodeksu pracy. Natomiast praktyka wydawania regulaminu i związane z tym liczne wątpliwości prawne przemawiają za tym, aby de lege ferenda ograniczyć jego stosowanie tylko do pracodawców, u których nie ma związków zawodowych.
    • Z problematyki karnej przekazania dokumentacji pracowniczej przy przejściu zakładu pracy (25)
      Celem artykułu jest wskazanie i analiza przepisów karnych, które chronią prawo pracownika do przekazania pracodawcy przejmującego pracownika jego akt osobowych oraz pozostałej dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy w sytuacji gdy dochodzi do przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę. Obowiązek pracodawcy w tym zakresie wynika z par. 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika. Przepisy prawa pracy nie przewidują wprost żadnej sankcji karnej dla pracodawców za nienależyte wypełnienie powyższego obowiązku. Zdaniem autorki zabezpieczenia ochrony tego prawa należy zatem poszukiwać w przepisie art. 218 par. 1a kodeksu karnego, który obejmuje prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, jeśli zostaną naruszone w sposób złośliwy lub uporczywy, w ramach wykonywania czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Odpowiedzialność karna, w szerokim zakresie, obejmuje również odpowiedzialność pracodawcy za wykroczenia przeciwko prawom pracownika. W tym przypadku zasadne wydaje się poddanie analizie znamion wykroczenia z art. 281 pkt 6 kodeksu pracy.
  • Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
    • Minimalne stawki płacy pracowników delegowanych (33)
      W omówionych poniżej wyrokach Trybunał dokonał wykładni pojęcia minimalnych stawek płacy w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Przepis ten przewiduje, że państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić, aby bez względu na to, jakie prawo znajduje zastosowanie do danego stosunku pracy w ramach transgranicznego świadczenia usług, pracownikom delegowanym na ich terytorium były zagwarantowane warunki pracy obejmujące zagadnienia wymienione w tym przepisie, w tym minimalne stawki wynagrodzenia.
  • Z orzecznictwa Sądu Najwyższego
    • Ochrona praw małżonka dłużnika zalegającego z wpłatą składek na ubezpieczenia społeczne przy zabezpieczeniu długu hipoteką przymusową na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego (37)
      W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 20 lutego 2012 r., a więc przed wejściem wżycie gruntownej reformy prawodawstwa z zakresu prawa o księgach wieczystych i hipotece, pozycję małżonka dłużnika zalegającego z wpłatą składek na ubezpieczenia społeczne przy zabezpieczeniu długu hipoteką przymusową na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego określała uchwała Sądu Najwyższego z 28 października 2004 r., III CZP 33/04. Uznawała ona, że wystarczającą podstawą wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej na nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka jest decyzja doręczona dłużnikowi. Wobec zmiany stanu prawnego w zakresie regulacji hipoteki przymusowej w wyniku wskazanej reformy prawa o księgach wieczystych i hipotece stanowisko to zdezaktualizowało się. Artykuł jest poświęcony omówieniu nowej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w tym zakresie uwieńczonej uchwałą składu siedmiu sędziów z 10 października 2014 r., III CZP 28/14.
    • Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 8 marca 2013 r. (II PK 208/12) dotyczącego zakresu i granic szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy działaczy związkowych (40)
      Problematyka szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy działaczy związkowych związana jest z wieloma kontrowersjami natury praktycznej i prawnej. Szczególnych trudności należy upatrywać w konieczności sensownego zarysowania przedmiotowych granic gwarancji zatrudnienia. Konstrukcja ochronna przewidziana w art. 32 ustawy o związkach zawodowych nie powinna być postrzegana jako bezwarunkowy przywilej wąskiej grupy pracowniczej. Autor wskazuje na potrzebę oceniania słuszności roszczeń zwolnionego działacza związkowego nie tylko z perspektywy związkowej, lecz również z perspektywy słusznego interesu pracodawcy i zakładu pracy.
  • Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy
    • Dodatkowe wynagrodzenie roczne (44)
  • Nowe przepisy (45)
  • Wskaźniki i składki ZUS (47)