Aura - Ochrona Środowiska 2021/05

  • Ciekawostki technologiczne ze świata
    Papierowe drogi. Odpady z przemysłu celulozowo-papierniczego od dawna były postrzegane jako potencjalne wypełniacze produktów budowlanych np. cementu, jednak kończyły zazwyczaj na wysypiskach śmieci. Naukowcy z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej opracowali rozwiązanie, które pozwoli wykorzystać te odpady do budowy dróg w sposób przyjazny dla środowiska. Badacze byli szczególnie zainteresowani drzewnym popiołem lotnym z celulozowni (PFA). Północnoamerykański przemysł celulozowo-papierniczy wytwarza ponad milion ton popiołu rocznie. Wyrzucenie go na wysypisko kosztuje od 25 do 50 dolarów za tonę, więc zakłady poszukują alternatywnych sposobów wykorzystania tych odpadów. Nowe badania dotyczyły wykorzystania nieprzetworzonego PFA jako ekonomicznie zrównoważonego, niskoemisyjnego spoiwa do budowy dróg.
  • Instalacja fotowoltaiczna w parku krajobrazowym
    Pytanie: Czy w parku krajobrazowym mogą być lokalizowane instalacje i urządzenia wykorzystujące energię słoneczną?
  • Znaczenie wirusów w życiu na Ziemi i naszym ludzkim
    Wirusy postrzegamy jako bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia, tymczasem zdecydowana ich większość nie jest chorobotwórcza dla ludzi. Na poziomie ekologicznym wirusy wykonują podstawowe zadanie, regulując populacje gatunków żywicieli i zapewniając ich równowagę w ekosystemach. Mają ogromne znaczenie w procesach ewolucyjnych na Ziemi, są oceniane najbardziej kreatywne genetycznie ze wszystkich znanych nam czynników. Endogenne wirusy w naszym DNA, są jednym z kluczowych elementów sterujących naszą odpornością. Są dzisiaj jednymi z najbardziej obiecujących środków terapeutycznych do leczenia niektórych chorób, w tym nowotworów. Bez wirusów życie i planeta, jaką znamy, przestałyby istnieć.
  • Surmia bignoniowa, urzekająca pięknem kwiatów
    Drzewo o imponujących wielkością, sercowatych liściach I pełnych uroku kwiatach, które są prawdziwą ozdobą lata.
  • Buciory
    Nie godzą się na rozwiązania, które oszczędzą budżetowi pieniędzy, a ludziom w rejonie Włocławka pozwolą żyć bezpiecznie i w zgodzie z przyrodą. Polska postrzegana jest jako oaza zieleni. I trudno się dziwić. Ma przecież duży potencjał – 9 milionów hektarów lasów, 23 parki narodowe, ponad sto parków krajobrazowych, liczne rezerwaty przyrody. Między nimi znajdują się rozległe „korytarze”, które z natury rzeczy powinny być wizerunkowym wsparciem zielonych obszarów. Niestety, nie są. Buciory robią swoje – osaczają liczne miasteczka, wioski i szlaki turystyczne brzydotą i tandetą. Stawiają pokraczne domy i zagrody, kiczowate płoty, byle jakie przydrożne bufety, szpetne banery i słupy ogłoszeniowe.
  • Jeszcze o trwałym rozwoju
    Trwały rozwój jest jednym z najbardziej popularnych pojęć analizowanych w naukach społecznych i obecnych w języku polityki. Popularność nie idzie jednak w parze z jego solidnym rozumieniem. Tymczasem istnieje wiele odmian trwałości gospodarowania, w tym tzw. jego wersja „słaba” i „mocna”, które jakoś już zdołały się upowszechnić w ekonomii. Jednak na uwagę zasługuje też i inny aspekt, a mianowicie przełamanie stereotypu łączącego rozwój ze wzrostem konsumpcji materialnej. Tak długo, jak pojęcie postępu będzie się ludziom kojarzyło ze wzrostem zużycia materiałów, presja na środowisko przyrodnicze nie ma szansy na złagodzenie. Dopiero skierowanie pomysłowości i przedsiębiorczości na maksymalizację użytkowego efektu osiąganego z ograniczonej puli zasobów przyrody pozwoliłoby zapewnić trwały dobrobyt.
  • Porosty w krakowskich parkach miejskich
    W Krakowie w ostatnich latach dużą wagę przywiązuje się do ochrony i monitorowania jakości środowiska. Do oceny jakości powietrza wykorzystuje się metodę bioindykacji, która pozwala na szacunkową ocenę zanieczyszczenia. Dzięki identyfikacji cech morfologicznych porostu można sklasyfikować go do danej grupy, a następnie określić maksymalną wartość zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki. W artykule przedstawiono wyniki badań terenowych, przeprowadzonych w lipcu 2020 r. w parkach miejskich w Krakowie.
  • Proekologiczne działania na rzecz ograniczenia odpadów
    Globalne ocieplenie jest światowym problemem, któremu trudno będzie przeciwdziałać bez lokalnych, oddolnych inicjatyw. Od pięciu lat obserwuję proekologiczne działania prowadzane w Grazu we współpracy władz z sektorem prywatnym i pozarządowym (NGOs, fundacje, stowarzyszenia). Wspólne działania mogą przynieść wiele wymiernych korzyści nie tylko środowisku naturalnemu, ale także przedsiębiorstwom i społeczeństwu. Kompleksowe podejście do spraw ochrony środowiska – rozwijanie i wspieranie inicjatyw publicznych i prywatnych równocześnie – pozwala na budowanie świadomości i postaw proekologicznych wśród lokalnej społeczności. W artykule przedstawię przykłady takich działań.
  • Gospodarka odpadami w Polsce w świetle danych statystycznych
    Majowy numer Aury jest poświęcony gospodarce odpadami i dlatego zmieniamy kolejność w prezentowaniu rocznika „Ochrona Środowiska”, przechodząc już do rozdziału VI pt. „Odpady”. Rozdział ten w każdym roczniku GUS jest obszerny, ale w naszej serii przedstawiamy go wyjątkowo w ograniczonej formie. Z odpadami mamy do czynienia niemal codziennie, nie zawsze zdając sobie z tego sprawę. Najpierw w tej problematyce widziano głównie czynnik zanieczyszczenia środowiska naturalnego, podejmując następnie programy ograniczania ich ilości i sposoby zagospodarowywania. Oceniając wskaźniki ilości odpadów w przeliczeniu na jednego mieszkańca, skonstatowano, że są one miarą zamożności społeczeństwa („odpady dobrobytu”), ale ostatnio spadek tego wskaźnika okazuje się także miernikiem postępu technologicznego oraz dążenia do gospodarki obiegu zamkniętego. Segregacja odpadów i ich recykling prowadzi bowiem do nowej kwestii – wykorzystania odpadów jako surowców wtórnych (w miejsce surowców pierwotnych, głównie kopalnych).
  • Projektowanie przestrzeni publicznej a gospodarowanie odpadami komunalnymi
    Dotychczasowa praktyka projektowania przestrzeni publicznej w kontekście gospodarowania odpadami komunalnymi budzi wiele wątpliwości. Małe przestrzenie miejsc gromadzenia odpadów komunalnych, utrudniony do nich dostęp, niewydolne układy komunikacyjne na nowobudowanych osiedlach to obecnie codzienność. Artykuł pokazuje złożoność tego problemu. Zwrócono uwagę na potrzebę uwzględnienia przy projektowaniu przepisów ochrony środowiska, BHP oraz prawa miejscowego. Zaprezentowano również nowatorskie rozwiązania w gospodarce odpadami. Przedstawione rozwiązania wynikają z chęci stworzenia takiego systemu, aby nie było kłopotu z wywożeniem odpadów z przestrzeni publicznej.
  • Możliwości oceny realizacji założeń circular economy w systemach gospodarki odpadami komunalnymi
    Gospodarka o obiegu zamkniętym to nowe wyzwanie dla gospodarki odpadami, ukierunkowane na maksymalizację wykorzystania surowców i energii. W artykule przedstawiono możliwość bilansowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi w taki sposób, aby powstające w procesach odzysku i recyklingu strumienie stanowiły surowiec wejściowy do kolejnych procesów produkcyjnych.

AURA Ochrona Środowiska - cały wykaz