Aura - Ochrona Środowiska 2021/03

  • Ciekawostki technologiczne ze świata
    Nowy sposób pozyskiwania wodoru Świat potrzebuje alternatywy dla paliw kopalnych. Nie tylko są nieodnawialnym źródłem energii, ale są jedną z przyczyn globalnego ocieplenia i zanieczyszczenia powietrza. Stąd wielu naukowców na całym świecie szuka rozwiązań dla tzw. paliwa jutra – wodoru. Chociaż jest to czyste paliwo, to jego produkcja stawia wiele wyzwań technicznych. Rozbijanie cząsteczek wody jest bodaj najczęściej stosowaną metodą produkcji wodoru. Jest na to wiele sposobów, ale najefektywniejsze technologie wymagają elektrokatalizatorów wykonanych z drogich metali, jak platyna, ruten czy iryd. Problem polega na tym, że znane elektrokatalizatory wykonane z powszechnych metali są mało skuteczne w wywołaniu reakcji potrzebnej do rozbicia cząsteczek wody.
  • Obowiązek uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości
    Pytanie: Czy właściciel nieruchomości ma obowiązek sprzątać chodnik położony wprawdzie wzdłuż jego nieruchomości, ale oddzielony od niej pasem zieleni stanowiącym własność innego podmiotu?
  • „Zimny prysznic” na temat stanu planety – warunek konieczny uniknięcia ponurej przyszłości
    Mimo że od pierwszego ostrzeżenia światowej opinii publicznej o skali zniszczenia środowiska, jego niekorzystnych konsekwencjach i potrzebie szybkiego podjęcia współpracy i działań na rzecz ochrony biosfery minęło ponad pół wieku (Raport U Thanta), sytuacja pogarsza się dramatycznie. W styczniu 2021 r. grupa światowej sławy ekologów przedstawia w raporcie perspektywę ponurej przyszłości Ziemi i ludzkości. Ich zdaniem utrata bioróżnorodności, zmiany klimatyczne, przeludnienie i nadmierna konsumpcja, w połączeniu z ignorancją i bezczynnością, doprowadzają świat do ruiny. Skala obecnych zagrożeń dla biosfery i ludzkości jest tak wielka, że trudno to pojąć nawet naukowcom, tym bardziej zwykłym obywatelom. Autorzy podkreślą, że ich raport nie jest wezwaniem do poddania się, ale jego celem jest dać światowym przywódcom realistyczny „zimny prysznic”. Prof. Ryszard Koziołek, rektor Uniwersytetu Śląskiego, akcentuje, że dzisiaj wszyscy naukowcy mają obowiązek przekazywać społeczeństwu wiedzę o stanie świata, ponieważ musi nastąpić wstrząs poznawczy.
  • Oxytree szansą ograniczenia negatywnych skutków działań człowieka w środowisku
    Drzewo tlenowe to paulownia cesarska (syn. omszona) Paulownia tomentosa, zwana też cesarskim drzewem szczęścia. Podobno była ona ulubionym miejscem przesiadywania Feniksa – ptaka, który systematycznie odradzał się z popiołów. Paulownia ma podobną cechę do tego pięknego magicznego ptaka, a mianowicie zdolność odradzania się po ścięciu. To piękne i okazałe drzewo, które pochodzi z gór centralnych Chin i w swej ojczyźnie dorasta do 20 m wysokości. Jego nazwa rodzajowa upamiętnia córkę cara Rosji Pawła I, Annę Pawłownę. Ciekawe, że to właśnie paulownia cesarska była pierwszą rośliną, która pojawiła się i wyrosła na gruzach World Trade Center. Źródła historyczne podają, że drzewa te w Chinach są uprawiane od ponad 2600 lat, gdzie traktowane są jako rośliny pionierskie o małych wymaganiach glebowych i wyjątkowo szybkim wzroście, zwłaszcza na obszarach o średniorocznych opadach na poziomie 500–2000 mm.
  • Wibracje natury
    Siedzę w wygodnym fotelu i trochę się nudzę. Z radia płynie Vivaldi. Słucham. Znienacka włącza się jednak astrolog. Ostrzega mnie, że dla własnego zdrowia powinienem oderwać się od fotela i być bliżej natury. Nie gnuśnieć, poczuć puls przyrody, wyczuć jej niepowtarzalne wibracje. Jestem przecież członkiem wielkiej, ogólnoludzkiej orkiestry i gram w niej cząstkę koncertu. Powinienem pamiętać, że wszystko co zdarzy się w moim życiu – uczucia, myśli, doznania, a także to, co mówię i piszę wpływa na jakość owej muzyki. Każde zaburzenie związku z naturą, na jakimkolwiek planie mojego życia, jest zgrzytem i narusza niezbędny dla zdrowia i szczęścia ład.
  • Rozszerzona odpowiedzialność
    Oczekuje się, że odpowiedzialność producenta nie jest ograniczona do zwyczajowej gwarancji. Wytwórca powinien odebrać wykorzystany i bezużyteczny już towar oraz zapewnić jego unieszkodliwienie. Istnieją przepisy, które to nakazują. Producenci mogą też tworzyć i finansować specjalistyczne organizacje, które zajmują się zbiórką i utylizacją zużytych rzeczy. Taka forma realizacji rozszerzonej odpowiedzialności bywa tańsza i skuteczniejsza. Niezależnie od postępów odnotowywanych w tej dziedzinie, produkcja odpadów jest nadal nadmierna i ekologicznie zabójcza.
  • Wyrok Trybunału z 20 stycznia 2021 r. w sprawie ograniczeń w dostępie do informacji o środowisku w landzie Badenia-Wirtembergia, C-619/19
    Sentencja Artykuł 4 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska należy interpretować tak, że pojęcie „materiałów przeznaczonych do wewnętrznego komunikowania się” obejmuje wszystkie informacje, które krążą w obrębie organu władzy publicznej i które w dniu złożenia wniosku o udzielenie dostępu nie opuściły wewnętrznej sfery tego organu, ewentualnie po ich otrzymaniu przez ten organ i o ile nie zostały one lub nie powinny były zostać podane do publicznej wiadomości przed tym otrzymaniem. Artykuł 4 ust. 1 akapit pierwszy lit. e) dyrektywy 2003/4 należy interpretować w ten sposób, że stosowanie wyjątku od prawa dostępu do informacji o środowisku przewidzianego w nim w odniesieniu do materiałów przeznaczonych do wewnętrznego komunikowania się organów władzy publicznej nie jest ograniczone w czasie. Jednakże wyjątek ten może mieć zastosowanie wyłącznie w okresie, w którym ochrona zażądanej informacji jest uzasadniona.
  • Wodór – paliwo niedalekiej przyszłości
    W kolejnych artykułach omówię zagadnienia związane z produkcją i sposobami wykorzystania wodoru. Przedstawię również strategie Unii Europejskiej i Polski w zakresie rozwiązań prawnych, finansowania instalacji do produkcji i wykorzystania „zielonego” wodoru. Władze UE zakładają, że neutralność klimatyczna krajów UE do roku 2050 będzie osiągnięta m.in. dzięki wykorzystaniu wodoru jako paliwa. Komisja Europejska (również Polska) w „Strategii Unii Europejskiej w zakresie produkcji wodoru z energii pozyskanej z OZE – European Clean Hydrogen Alliance” [4] „Polska strategia wodorowa do roku 2030 z perspektywą do roku 2040” [3], kładzie nacisk na produkcję czystego wodoru – generowanego w procesie elektrolizy z energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wiatrowych czy fotowoltaicznych. Najważniejszym atutem wodoru jest to, że ma szerokie zastosowanie, przez co może być remedium na problemy dla wielu branż – energetyki, gazownictwa, ciepłownictwa, przemysłu chemicznego oraz transportu. Zastosowanie wodoru jest bardzo szerokie, może być zarówno paliwem, jak i substratem do wytwarzania paliw gazowych i ciekłych w układach power-to-gas, power-to-liquid czy power-to-ammonia. Dzięki temu, może łączyć różne sektory gospodarki, podnosząc bezpieczeństwo dostaw energii i paliw oraz zmniejszając emisję CO2 do atmosfery.
  • List otwarty do Premiera w sprawie moratorium na grodzenie i regulacje rzek
    22 lutego 2021 r. został wysłany „List otwarty do Premiera Mateusza Morawieckiego: konieczne moratorium na grodzenie i regulacje rzek przy realizacji wszelkich zamierzeń finansowanych z pieniędzy publicznych”1, oparty na informacji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej za lata 2018–2019 dla Sejmu. Wynika z niej, że gospodarka wodna ma służyć eksploatacji obszarów wodnych, a nie zachowaniu powszechnie dostępnych narodowych zasobów wodnych w systemach rzecznych i w zbiornikach wód podziemnych oraz że zły stan wód w Polsce pogłębia się i nie są prowadzone działania temu zapobiegające. Poniżej przedstawiamy fragmenty wystąpienia popartego przez obywateli i społeczność zajmującą się jakością wód i ich ochroną. Postulat interwencji w sprawie gospodarowania rzekami wiąże się również z prawidłowym wydawaniem pieniędzy publicznych i nie ryzykowaniem utraty funduszy Krajowego Planu Odbudowy i Umowy Partnerstwa. Intencję listu wspierają polskie koalicje społeczne związane z wodą i rzekami, także koalicje międzynarodowe: Koalicja Ratujmy Rzeki, Koalicja Żywa Ziemia, Koalicja Klimatyczna, Koalicja Czystego Bałtyku. Jest to ważny sygnał wskazania znaczenia dobra wspólnego, jakim jest naturalny system rzeczny.
  • Gospodarka wodna w Polsce w świetle danych statystycznych
    22 marca obchodzimy Światowy Dzień Wody i dlatego zmieniamy kolejność prezentowania poszczególnych części Rocznika GUS „Ochrona środowiska”, omawiając jego rozdział III pt. Zasoby, wykorzystanie, zanieczyszczenie i ochrona wód.
  • Poprawia się jakość powietrza w Krakowie
    Samorządy w wielu regionach naszego kraju podejmują różne działania dla poprawy jakości powietrza. Przynosi to już pierwsze efekty, ale na naprawdę czyste powietrze poczekamy jeszcze lata. Przykładem skutecznych działań w tej dziedzinie jest Kraków, gdzie programy realizowane przez miasto, przy wsparciu krakowian, dają już wymierne efekty i mieszkańcy odczuwają poprawę jakości powietrza. W 2020 – zmniejszyła się liczba dni z przekroczeniami dobowymi pyłu PM10, a także spadły średnie stężenia pyłów, rejestrowanych na stacjach monitoring powietrza Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.
  • Śniegi Świdnika w dwóch półroczach zimowych 2012/2013 i 2019/2020. Fizyka wody-lodu – śniegu
    Artykuł poświęcony jest głównie przemianom fazowym wody (para wodna – ciecz – lód). Przemiany te wymagają energii rodzaju ciepła; nie – jak dotychczas uważano – energii rodzaju pracy. Następstwem takiego poglądu było/jest powstanie nowej teorii (teorii umocnionej) dotyczącej genezy powstawania w chmurach śnieżynek, często o ciekawych kształtach.
  • Parlament Europejski przyjął porozumienie w sprawie wody pitnej
    W grudniu ub.r. Parlament Europejski przyjął porozumienie z państwami członkowskimi w sprawie nowej dyrektywy dotyczącej wody pitnej. Dyrektywa zagwarantuje wszystkim Europejczykom lepszy dostęp do wysokiej jakości wody wodociągowej. Komisarz ds. środowiska, oceanów i rybołówstwa Virginijus Sinkevičius powiedział: „Dostęp do bardziej bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych jest podstawowym prawem człowieka. Obecny kryzys zdrowotny uświadomił nam jeszcze bardziej jego kluczowe znaczenie.

AURA Ochrona Środowiska - cały wykaz